Why volunteering matters!

Περισσότεροι από 100 εκατομμύρια Ευρωπαίοι εμπλέκονται σε εθελοντικές δραστηριότητες, βιώνουν την αλληλεγγύη και μέσω αυτής κάνουν την διαφορά στην κοινωνία μας. Μια έρευνα του Ευρωβαρομέτρου το 2006 έδειξε ότι 3 στους 10 Ευρωπαίους ισχυρίζονται ότι συμμετέχουν ενεργά σε εθελοντικές δραστηριότητες και ότι περίπου το 80% των ερωτηθέντων αισθάνονται ότι οι εθελοντικές δραστηριότητες αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της δημοκρατικής ζωής στην Ευρώπη.
Υπάρχει μια τεράστια γκάμα εννοιών, ορισμών και παραδόσεων σχετικά με τον εθελοντισμό. Ωστόσο, αυτό που αποτελεί κοινό στοιχείο σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι ότι οπουδήποτε άνθρωποι συμμετέχουν σε δραστηριότητες με στόχο την αλληλοβοήθεια, την υποστήριξη αυτών που έχουν ανάγκη, τη διατήρηση του περιβάλλοντος μας, την κινητοποίηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ή το ξεκίνημα δράσεων με σκοπό να συμβάλλουν στην διασφάλιση μιας αξιοπρεπούς ζωής για όλους- τόσο η κοινωνία στο σύνολό της, όσο και οι εθελοντές ατομικά επωφελούνται και ενδυναμώνεται σημαντικά η κοινωνική συνοχή

Γιατί ο εθελοντισμός μετράει

• Οι εθελοντές αποτελούν καθρέφτη της ποικιλομορφίας της ευρωπαϊκής κοινωνίας με ανθρώπους όλων των ηλικιών, γυναίκες και άνδρες, εργαζόμενους και ανέργους, ανθρώπους με διαφορετική εθνική προέλευση, ιδεολογικές ομάδες και πολίτες όλων των εθνικοτήτων να συμμετέχουν σε δράσεις
• Οι εθελοντές συμμετέχουν σε μια ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων, όπως η παροχή εκπαίδευσης και υπηρεσιών, η αλληλοβοήθεια ή η “αυτoβοήθεια”, η υπεράσπιση, οι καμπάνιες, η διαχείριση, η κοινότητα και η περιβαλλοντική δράση. Ο εθελοντισμός είναι ένας από τους τρόπους μέσω του οποίου άνθρωποι όλων των ικανοτήτων και όλων των προελεύσεων μπορούν να συμβάλλουν στην θετική αλλαγή
• Ο εθελοντισμός είναι ένα μέσο κοινωνικής ένταξης και συμμετοχής. Συμβάλλει στην συνοχή της κοινωνίας μέσω της δημιουργίας δεσμών εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης και, συνεπώς, κοινωνικού κεφαλαίου. Αποτελεί μια δυνατή πηγή συμφιλίωσης, ανοικοδόμησης διαιρεμένων κοινωνιών
• Ο εθελοντισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην εξεύρεση λύσεων σε κοινωνικά ζητήματα.Οι εθελοντές και οι οργανώσεις τους είναι συχνά μπροστάρηδες στην ανάπτυξη καινοτόμων δράσεων για την ανίχνευση, την έκφραση και την ικανοποίηση των αναγκών που προκύπτουν στην κοινωνία. Οι εθελοντές βοηθούν στην βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών και στη δημιουργική ανάπτυξη νέων υπηρεσιών
• Ο εθελοντισμός είναι ένας σημαντικός οικονομικός παράγοντας. Ο εθελοντικός τομέας εκτιμάται ότι συμβάλλει ένα 5% στο ΑΕΠ των εθνικών μας οικονομιών (σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Johns Hopkins University) και πολλοί τομείς των οργανισμών εθελοντισμού στηρίζονται σημαντικά στη δουλειά εθελοντών ώστε να εκπληρώσουν τις δραστηριότητες τους
• Ο εθελοντισμός συμβάλλει στη δημιουργία καινοτόμων συνεργασιών μεταξύ των επιχειρήσεων, των δημόσιων αρχών και των οργανισμών του εθελοντικού τομέα. Τέτοιες συνεργασίες, όταν συνδυάζονται με την πρωτοπόρα φύση πολλών εθελοντικών δράσεων, μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης
• Ο εθελοντισμός παρέχει επίσημα και ανεπίσημα ευκαιρίες εκμάθησης και αποτελεί, συνεπώς, ένα σημαντικό εργαλείο στην δια βίου εκπαίδευση. Μέσω του εθελοντισμού, οι άνθρωποι αποκτούν γνώση, εξασκούν τις ικανότητες τους και επεκτείνουν τις κοινωνικές τους επαφές, πράγμα που μπορεί συχνά να οδηγήσει σε νέες ή καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης, καθώς επίσης και στην προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη.
  

Γιατί είναι σημαντικός ο εθελοντισμός για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Σε ένα θεμελιακό επίπεδο, οι εθελοντές αποτελούν τους φορείς των ευρωπαϊκών αξιών και των στόχων όπως αυτοί αναφέρονται στις Συνθήκες, πιο συγκεκριμένα όσον αφορά την προώθηση της κοινωνικής συνοχής , της αλληλεγγύης, της ενεργούς συμμετοχής- είναι τα δικά τους χέρια που μετατρέπουν αυτές τις αξίες σε δράση, μέρα με τη μέρα.
Συνεπώς ο εθελοντισμός συμβάλλει στην κατασκευή μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας βαθιά ριζωμένης στις κοινές αξίες της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης και της συμμετοχής. Προωθεί την αλληλοκατανόηση μεταξύ των ανθρώπων στην κοινωνία και σε ολόκληρη την Ευρώπη καθώς και την ενεργό και υπεύθυνη συμμετοχή του Ευρωπαίου πολίτη, που κατέχει κεντρική θέση στα ευρωπαϊκά ιδεώδη.

Σε ένα πιο απτό επίπεδο, ο εθελοντισμός με όλη του την πολυμορφία είναι απαραίτητος σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων πολιτικής της ΕΕ:

• Κοινωνική ένταξη
• Η ατζέντα της Δια-βίου εκπαίδευσης (βλ. τα προγράμματα MOVE και LACE του ΕΚΕ)
• Πολιτικές που έχουν επιπτώσεις στη νεολαία (βλ. το YOU του ΕΚΕ:: το πρόγραμμα VOL και το σεμινάριο cevYOUTH)
• Ο διάλογος μεταξύ των γενεών (βλ. το πρόγραμμα ELLA του ΕΚΕ)
• Ενεργός ενηλικίωση (βλ. τα προγράμματα Spes’ ‘Think Future, Volunteer Together' ) 
•  Ένταξη των μεταναστών (βλ. το πρόγραμμα του ΕΚΕ INVOLVE) 
•  Δια-πολιτισμικός διάλογος
• Προστασία του πολίτη
• Ανθρωπιστική δράση και ανάπτυξη
• Βιώσιμη ανάπτυξη και περιβαλλοντική προστασία
• Ανθρώπινα δικαιώματα
• Παροχή κοινωνικών υπηρεσιών
• Αύξηση της απασχολησιμότητας (βλ. τη Γενική Συνέλευση του 2007 του ΕΚΕ με θέμα “O εθελοντισμός σαν ένας δρόμος (πίσω) προς την απασχόληση”)
• Γεφυρώνοντας το “ψηφιακό κενό” (βλ. το “ Εθελοντισμός και νέες τεχνολογίες: πρωτοβουλίες, ευκαιρίες και προκλήσεις” του ΕΚΕ)
• Εταιρική κοινωνική ευθύνη (Βλ. την εκστρατεία ENGAGE των BITC και IBLF)
  

Για όλους τους παραπάνω λόγους, η εθελοντική δράση αποτελεί ένα σημαντικό συστατικό του στρατηγικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποτελέσει η ίδια “…την πιο ανταγωνιστική και δυναμική, βασισμένη στη γνώση οικονομία του κόσμου…” όπως ακριβώς υιοθετήθηκε από τα Κράτη Μέλη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λισσαβόνα το Μάρτιο του 2000.

Γιατί η Ευρωπαϊκή ένωση μετράει για τον εθελοντισμό

Ενώ το 30% των Ευρωπαίων είναι μέρος της οικογένειας του εθελοντισμού, 7 στους 10 ανθρώπους δεν είναι εθελοντές. Για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους, αυτό ισχύει επειδή αντιμετωπίζουν εμπόδια στο να γίνουν εθελοντές, όπως η έλλειψη ενημέρωσης ως προς το πώς να συμμετάσχουν, η πίεση του χρόνου, οι ελάχιστες οικονομικές πηγές και το αίσθημα του να μην έχει κανείς τη δυνατότητα να γίνει εθελοντής, μια αρνητική εικόνα για τον εθελοντισμό που πηγάζει από τις εποχές κατά τις οποίες ο εθελοντισμός ήταν περισσότερο ένα “υποχρεωτικό καθήκον”, οι διακρίσεις, οι αποθαρρυντικές νομοθετικές διατάξεις και η απουσία ενός νομικού πλαισίου, η ελλιπής προστασία μπροστά στους κινδύνους που η εθελοντική δράση ενέχει, η βίζα ή άλλα εμπόδια για τους πολίτες εκτός της ΕΕ- για να ονομάσουμε μερικά μόνο από αυτά τα εμπόδια.
Ο εθελοντισμός παρέχεται ελεύθερα, αλλά δεν ασκείται χωρίς οικονομικό κόστος –χρειάζεται και αξίζει συγκεκριμένη υποστήριξη από όλους τους ενδιαφερόμενους –εθελοντικούς οργανισμούς, κυβερνήσεις σε όλα τα επίπεδα, επιχειρήσεις και ένα ευνοϊκό πλαίσιο πολιτικής που να περιλαμβάνει και υποδομή για τον εθελοντισμό.
Παρόλο που η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκεντρώνει την προσοχή της ολοένα και πιο πολύ στον εθελοντισμό τα τελευταία χρόνια, είμαστε ακόμη μακριά από την ύπαρξη μιας συνεκτικής στρατηγικής και δράσης που θα προωθεί, θ αναγνωρίζει, θα διευκολύνει και θα υποστηρίζει τον εθελοντισμό ώστε να ξεδιπλωθεί η πλήρης δυναμική του σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.