Towards a European Year of Volunteering 2011 - position paper

Na rzecz Europejskiego Roku Wolontariatu 2011

5 grudnia (Międzynarodowy Dzień Wolontariusza) 2007, w siedzibie CEV – Europejskiego Centrum Wolontariatu, odbyło się spotkanie głównych europejskich sieci organizacji pozarządowych szczególnie zainteresowanych wolontariatem. Celem spotkania było przygotowanie strategii na rzecz ogłoszenia przez instytucje europejskie roku 2011 - Europejskim Rokiem Wolontariatu. Nowo powstały Alians organizacji dyskutował między innymi na temat korzyści, jakie przyniosłaby organizacja tego roku w Europie. Dyskusja zakończyła się uzgodnieniem wspólnego stanowiska, które zostało oficjalnie przedstawione 13 lutego 2008 roku w Parlamencie Europejskim podczas spotkania nieformalnej grupy europejskich deputowanych zainteresowanych wolontariatem (the Interest Group on Volunteering). Oprócz deputowanych i organizacji pozarządowych, w spotkaniu uczestniczyli także przedstawiciele obecnej prezydencji słoweńskiej oraz nadchodzącej francuskiej prezydencji Rady Europejskiej.

Więcej informacji na ten temat – prezentację kampanii przedstawioną w Parlamencie Europejskim przez Dyrektora CEV Markusa Helda oraz wspólne stanowisko organizacji – znajdą Państwo tutaj.

‘Na rzecz Europejskiego Roku Wolontariatu 2011’ - dokument prezentujący wspólne stanowisko (Luty 2008)

My, niżej podpisane organizacje:

the European Volunteer Centre (CEV) (Europejskie Centrum Wolontariatu); the European Youth Forum, (Europejskie Forum Młodzieży YFJ); the Association of Voluntary Service Organisations (AVSO) (Stowarzyszenie Organizacji Wolontariatu Europejskiego); the World Scouts Movement, (Światowy Ruch Skautów); the Red Cross/European Union Office, (Czerwony Krzyż); volonteurope, AGE, SOLIDAR, Caritas Europa, ENGAGE, Johanniter International; The European Non-Governmental Sports Organization (ENGSO & ENGSO Youth) (Europejskie Sportowe Organizacje Pozarządowe), EURAG, Youth Action for Peace (YAP), Euclid Network of third sector leaders, Eurodiaconia

niniejszym wzywamy instytucje europejskie, by ogłosiły rok 2011 Europejskim Rokiem Wolontariatu. Reprezentujemy tysiące lokalnych, regionalnych, narodowych, europejskich i międzynarodowych organizacji oraz miliony wolontariuszy. Deklarujemy pełne zaangażowanie by Europejski Rok Wolontariatu 2011 stał się znaczącym sukcesem.

2011- Europejski Rok Wolontariatu

Ponad 100 milionów Europejczyków bierze aktywny udział w rozmaitych formach wolontariatu, żyje solidarnie i przez swoje zaangażowanie wpływa pozytywnie na swoje społeczności. Sondaż Eurobarometru z 2006 roku pokazuje ze 3 na 10 Europejczyków aktywnie angażuje się w wolontariat, a ponad 80 % respondentów uważa, ze jest on ważnym elementem demokratycznego życia w Europie.

Wolontariat występuje w najróżniejszych formach w całej Europie, odzwierciedlając różnorodność podejść i tradycji w poszczególnych państwach. Jednak jego cechą wspólną jest to, że ludzie bezinteresownie angażują się na rzecz innych, by pomagać potrzebującym, chronić środowisko, promować prawa człowieka, by każdy człowiek miał prawo do godnego życia. W ten sposób, jednocześnie cale społeczeństwo jak i każdy wolontariusz, odnoszą korzyści a spójność społeczna zostaje wzmocniona.

Dlaczego wolontariat jest ważny?

Wolontariusze uosabiają i odzwierciedlają europejskie wartości i cele wyrażone w Traktatach UE, szczególnie te dotyczące spójności społecznej, solidarności i aktywnego obywatelstwa – wolontariusze są tymi, którzy te europejskie wartości własnymi rękoma przekuwają w czyny, dzień po dniu.
Wolontariat przyczynia się do kształtowania tożsamości europejskiej zakorzenionej w tych wartościach oraz sprzyja większemu porozumieniu miedzy ludźmi w ich społecznościach, w całej Europie.
Wolontariat oddziałuje w sposób horyzontalny na wiele dziedzin i polityk unijnych. Ma on znaczenie między innymi dla integracji i polityki społecznej, edukacji i ‘uczenia się przez całe życie’, polityk dotyczących młodych ludzi, dla aktywności ludzi starszych i dla ich tzw. aktywnego starzenia się, dla integracji imigrantów, pomocy humanitarnej oraz ochrony cywilnej, dla zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, promowania praw człowieka oraz aktywnego europejskiego obywatelstwa. Gra on dużą rolę w dialogu międzykulturowym i międzygeneracyjnym, a także przyczynia się do kształtowania się społecznej odpowiedzialności biznesu oraz do zmniejszania tzw. wykluczenia cyfrowego (ograniczonego dostępu do nowoczesnych form komunikacji).
Wolontariat ma także wartość ekonomiczna. Wartość tego sektora ocenia się na około 5% PNB gospodarek narodowych ;

Wolontariat i jego zorganizowane formy odgrywają ogromna rolę w identyfikacji najpilniejszych potrzeb społecznych oraz najlepszych form ich zaspokajania. Wolontariat wprowadza więc zmiany na lepsze w naszych społeczeństwach.

Nie ma Europy bez jej wolontariuszy: to oni przyczyniają się w znaczący sposób do realizacji celów Europy społecznej i do jej wzrostu.

Wolontariusze odzwierciedlają europejską różnorodność – to ludzie w każdym wieku, kobiety i mężczyźni, pracodawcy, pracownicy i bezrobotni, ludzie o różnych korzeniach i poglądach, ludzie wielu rożnych narodowości.
Jednakże 7 na 10 osób wciąż nie angażuje się w wolontariat, a wielu ludzi chcących to zrobić napotyka liczne przeszkody takie jak np. brak informacji, odpowiedniego ustawodawstwa i ochrony wolontariuszy, dyskryminacja, odmowa wydania wiz dla obywateli spoza UE, a także negatywne skojarzenia związane z wolontariatem, szczególnie w krajach gdzie kojarzył się on do tej pory głównie z przymusową, kolektywną pracą społeczną. Często ludzie maja tez poczucie ze nie mogą ‘sobie pozwolić na wolontariat’ ze względu na szybkie tempo życia oraz brak środków do utrzymania.

Dlaczego Europejski Rok Wolontariatu 2011?

Wolontariat jest bezinteresownym i bezpłatnym zajęciem, ale nie znaczy to, ze nie wiąże się z żadnymi kosztami. Wolontariat potrzebuje wsparcia ze strony wszystkich zainteresowanych stron - organizacji pozarządowych, rządów i administracji rządowych, samorządów oraz biznesu. Wolontariat potrzebuje przyjaznej polityki wspierającej jego rozwój i jego infrasktrukturę.

W 2011 obchodzona będzie 10ta rocznica Międzynarodowego Roku Wolontariatu zorganizowanego przez ONZ – Organizacje Narodów Zjednoczonych (UN International Year of Volunteers – IYV). IYV 2001 udowodnił, ze wysoki poziom mobilizacji oraz duże zainteresowanie opinii publicznej wolontariatem i jego wpływem na społeczeństwo mogą zmobilizować rządy i innych aktorów do wspólnej akcji. Rok 2011 będzie wiec doskonałą okazją na zwiększenie synergii działań z Organizacją Narodów Zjednoczonych, na ocenę dotychczasowych osiągnięć, oraz na rozwój europejskiej agendy politycznej dla wolontariatu „2011 +”.

Mimo, ze Unia Europejska w ostatnich latach zwraca coraz większą uwagę na wolontariat, daleko jeszcze na poziomie europejskim do spójnej strategii oraz akcji na rzecz wolontariatu, które uznałyby jego rolę w Europie, promowały, ułatwiały rozwój i w pełni wykorzystywały jego potencjał.

Rada Unii Europejskiej (w składzie Ministrów do spraw młodzieży) oraz Europejski Komitet Ekonomiczno Społeczny wezwały do organizacji Europejskiego Roku Wolontariatu. My, wyżej popisane organizacje, w pełni popieramy te ideę, po to by:

Wzbudzić zainteresowanie oraz poszerzyć wiedze opinii publicznej na temat wartości, wpływu i skali wolontariatu w Europie oraz po to, by podkreślić i unaocznić Europejczykom, rządom i administracjom rządowym, a także biznesowi jego znaczenie dla naszych społeczeństw;
Wynagrodzić wolontariuszy oraz organizacje pracujące z wolontariuszami za ich zaangażowanie, oraz pokazać najlepsze praktyki wolontariatu oraz projektów z nim związanych;
Zwiększyć świadomość wszystkich obywateli w Europie na temat możliwości wolontariatu i zmobilizować ludzi to większego zaangażowania w wolontariat;
Usunąć bariery oraz praktyki dyskryminujące ludzi, którzy chcą się zaangażować w wolontariat, szczególnie osób wykluczonych społecznie, imigrantów oraz osób nie będących obywatelami państw członkowskich UE;
Podkreślić wartość i uznać wkład lokalnego wolontariatu w budowanie europejskiej tożsamości oraz dążyć do ustalenia spójnej polityki na rzecz promocji i rozwoju wolontariatu, która w pełni wykorzysta jego potencjał;
Zwiększyć świadomość społeczną co do potrzeby dalszego rozwoju infrastruktury wolontariatu na poziomie lokalnym, regionalnym, narodowym i europejskim, włącznie ze stworzeniem odpowiednich ram prawnych, które przewidywałyby prawo wszystkich ludzi do aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie poprzez wolontariat;

Umożliwić wymianę pomiędzy rządami najlepszych praktyk dotyczących polityki na rzecz wolontariatu oraz zdefiniowaniać elementy otoczenia sprzyjającego wolontariatowi, tak by mógł on w pełni rozwinąć swój potencjał we wszystkich europejskich krajach.